PHẠM THANH TOÀN (1992)

Giữa huyền thoại và hiện thực – Hội họa của bản năng, quyền lực và những thế giới tưởng tượng

​

Trong dòng chảy mỹ thuật Việt Nam đương đại, Phạm Thanh Toàn là một nghệ sĩ thuộc thế hệ trưởng thành sau Đổi mới, nổi bật bởi ngôn ngữ tạo hình mạnh mẽ, tinh thần thực nghiệm và những sáng tác giàu tính biểu tượng. Được đào tạo chuyên ngành sơn mài nhưng phát triển một thế giới hội họa biểu hiện bằng sơn dầu khổ lớn, ông liên tục khám phá những vấn đề về quyền lực, tình yêu, tôn giáo, sự sống, cái chết và những mâu thuẫn của xã hội. Những hình tượng con người, động vật, nhân vật huyền thoại và dấu hiệu văn hóa xuất hiện trong tranh không nhằm tái hiện thế giới như nó vốn có, mà trở thành những thành phần của một hiện thực tưởng tượng do chính người nghệ sĩ kiến tạo.

​

Từ Quảng Bình đến con đường nghệ thuật độc lập

Họa sĩ Phạm Thanh Toàn sinh năm 1992 tại Quảng Bình, miền Trung Việt Nam.

Lớn lên trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn, ông sớm quen với lao động và những giới hạn vật chất của đời sống. Những trải nghiệm ấy về sau trở thành một phần quan trọng trong tư duy sáng tạo, đặc biệt ở mối quan tâm đến thân phận con người và những bất cân xứng xã hội.

Con đường đến với hội họa của Phạm Thanh Toàn không hoàn toàn bằng phẳng.

Trước khi theo học mỹ thuật chuyên nghiệp, ông từng trải qua một chương trình đào tạo khác, nhưng nhận thấy lĩnh vực ấy chưa đáp ứng được nhu cầu sáng tạo của bản thân.

Sau khi tiếp xúc với môi trường nghệ thuật tại Đại học Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, ông quyết định thay đổi con đường học tập.

Trong những năm sinh viên, Phạm Thanh Toàn phải tự trang trải chi phí sinh hoạt và học hành bằng nhiều công việc khác nhau.

Dù vậy, ông vẫn duy trì việc sáng tác, tích cực tham gia triển lãm và tìm kiếm cơ hội giới thiệu tác phẩm đến công chúng.

Năm 2017, ông tốt nghiệp chuyên ngành sơn mài tại Đại học Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhưng ngay từ khi còn là sinh viên, ông đã bắt đầu thử nghiệm với sơn dầu, chất liệu cho phép ông thể hiện những hình ảnh khổ lớn và các cấu trúc biểu hiện phóng khoáng hơn.

Sự chuyển đổi giữa hai chất liệu trở thành bước ngoặt quan trọng trong hành trình nghệ thuật.

​

Sơn mài – Nền tảng của một tư duy tạo hình

Mặc dù được biết đến rộng rãi qua các sáng tác sơn dầu, sơn mài vẫn giữ một vị trí quan trọng trong nền tảng nghệ thuật Phạm Thanh Toàn.

Trong quá trình học tập, ông được tiếp cận kỹ thuật làm vóc, tạo lớp sơn, sử dụng màu, vàng bạc và các phương pháp hoàn thiện bề mặt truyền thống.

Đây là chất liệu đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức tạo hình và khả năng kiểm soát vật liệu qua nhiều công đoạn.

Tuy nhiên, ngay từ giai đoạn đầu, Phạm Thanh Toàn đã thể hiện xu hướng không hoàn toàn bị ràng buộc bởi những chuẩn mực quen thuộc của sơn mài.

Thay vì chỉ khai thác vẻ đẹp bóng bẩy hoặc các hiệu ứng trang trí, ông quan tâm đến khả năng phát triển hình tượng và nội dung tác phẩm.

Năm 2017, ông tham gia triển lãm Son+ tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cùng các nghệ sĩ Nguyễn Thành Quốc Thạnh, Võ Nam và Nguyễn Ngọc Liêm.

Triển lãm giới thiệu hơn 80 tác phẩm tranh và điêu khắc, thể hiện sự đối thoại giữa những nghệ sĩ có kinh nghiệm với thế hệ sáng tạo trẻ.

Trong đó, tác phẩm Vua của Phạm Thanh Toàn cho thấy mối quan tâm sớm đối với các hình tượng mang tính quyền lực, huyền thoại và những cấu trúc không gian khác thường.

Các nhân vật không nhất thiết được xây dựng theo quy luật tỷ lệ tự nhiên.

Chúng hiện diện như những biểu tượng trong một thế giới tưởng tượng.

Đây là một phương diện tiếp tục phát triển rõ rệt trong những sáng tác sơn dầu về sau.

​

Khi sơn dầu trở thành không gian của tự do

Sau những thử nghiệm sơn mài, Phạm Thanh Toàn dành ngày càng nhiều thời gian cho sơn dầu.

Theo những cuộc phỏng vấn, ông tự nghiên cứu kỹ thuật và phát triển phương pháp làm việc riêng, không phụ thuộc hoàn toàn vào quy trình giảng dạy truyền thống.

Ông sử dụng cọ, vải, than và những công cụ khác nhau để đưa màu lên bề mặt, tạo nên những vệt sơn dày, thô ráp và giàu chuyển động.

Đặc biệt, Phạm Thanh Toàn thường lựa chọn tranh khổ lớn.

Kích thước tác phẩm có thể lên đến nhiều mét, đôi khi được ghép từ bốn hoặc năm tấm toan.

Sự lựa chọn này không chỉ nhằm tạo ấn tượng mạnh về thị giác.

Nó còn cho phép nghệ sĩ tổ chức nhiều lớp hình tượng, câu chuyện và không gian khác nhau trong cùng một tác phẩm.

Những nhân vật có thể xuất hiện đồng thời mà không nhất thiết thuộc cùng một thời đại hoặc bối cảnh.

Một vị vua, hiệp sĩ, con vật, nhà thờ hoặc nhân vật mang tính huyền thoại có thể cùng tồn tại trong một cấu trúc thị giác phức tạp.

Sơn dầu trở thành phương tiện phù hợp để nghệ sĩ liên tục bổ sung, thay đổi và tái tổ chức thế giới tưởng tượng ấy.

Ở đây, sự phóng khoáng không đồng nghĩa với việc thiếu chủ đích.

Đằng sau những bề mặt dày đặc hình ảnh là quá trình lựa chọn, xây dựng bố cục và kiểm soát các tương quan thị giác.

​

“King” – Những suy tưởng về quyền lực và thân phận

Năm 2018, Phạm Thanh Toàn tổ chức triển lãm cá nhân King tại Craig Thomas Gallery, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là dấu mốc quan trọng trong việc đưa tên tuổi ông đến với công chúng và các nhà sưu tập quốc tế.

Triển lãm giới thiệu những bức tranh sơn dầu khổ lớn, trong đó nhiều tác phẩm được cấu thành từ nhiều tấm toan ghép lại.

Hình tượng vua chúa và các dấu hiệu của quyền lực xuất hiện trong những bối cảnh không hoàn toàn tuân theo quy luật lịch sử.

Những nhân vật có thể mang dáng vẻ vừa uy nghi vừa kỳ dị, đứng giữa các biểu tượng tôn giáo, động vật và những hình ảnh siêu thực.

Điều đáng chú ý là người nghệ sĩ không sử dụng hình tượng nhà vua chỉ nhằm tôn vinh quyền lực.

Ông đặt các nhân vật trong những quan hệ thị giác có khả năng gợi mở các mâu thuẫn giữa địa vị và thân phận.

Một vị vua có thể hiện diện giữa những hình ảnh xa lạ, khiến tính uy nghi truyền thống bị thay đổi.

Những hình tượng quyền lực được chuyển hóa thành phương tiện để suy tưởng về bản chất của sự thống trị, trách nhiệm và những giới hạn của con người.

Ở phương diện này, King không chỉ là một bộ tranh có chủ đề lịch sử.

Nó còn là một cuộc thử nghiệm với những biểu tượng văn hóa và xã hội, nơi người nghệ sĩ sử dụng trí tưởng tượng để đặt lại các mối quan hệ đã trở nên quen thuộc.

​

Hội họa như một thế giới biểu tượng

Một đặc điểm nổi bật trong sáng tác Phạm Thanh Toàn là sự phong phú của các hình tượng.

Hiệp sĩ, ngựa giấy, quạ, nhà thờ, con thuyền, sách, cầu vồng, động vật và những nhân vật huyền thoại thường xuyên xuất hiện trên mặt tranh.

Đây là những hình ảnh có nguồn gốc rất khác nhau.

Một số gắn với lịch sử hoặc tôn giáo. Những hình ảnh khác thuộc về đời sống hiện đại, truyện kể dân gian hoặc trí tưởng tượng cá nhân.

Khi được đặt cạnh nhau, chúng không nhất thiết tuân theo logic của một câu chuyện có thể diễn giải rõ ràng.

Một nhân vật có thể xuất hiện bên cạnh hình tượng không thuộc về thế giới của họ.

Một cảnh tượng mang vẻ trang nghiêm có thể được đặt cùng chi tiết hài hước hoặc phi lý.

Sự kết hợp ấy tạo nên những cấu trúc thị giác gần với một sân khấu tưởng tượng, nơi nhiều lớp thời gian và ý nghĩa cùng tồn tại.

Điều đáng chú ý là mỗi biểu tượng không nhất thiết mang một nội dung cố định.

Con quạ có thể gợi sự bất an hoặc cái chết, nhưng khi xuất hiện bên cạnh cầu vồng, nó cũng có thể mở ra những liên tưởng về sự chuyển tiếp và hy vọng.

Một con thuyền không chỉ là phương tiện di chuyển mà có thể trở thành hình ảnh của hành trình.

Một chồng sách có thể gợi kiến thức, lịch sử hoặc những giá trị đang bị chất vấn.

Trong hội họa Phạm Thanh Toàn, những cách diễn giải ấy luôn được giữ mở.

Người xem được khuyến khích tự xây dựng câu chuyện từ các hình tượng, thay vì chỉ tìm kiếm một thông điệp duy nhất do nghệ sĩ xác lập.

​

“The Happening” – Thế giới của những biến cố và sự bất định

Năm 2019, Phạm Thanh Toàn tiếp tục giới thiệu triển lãm cá nhân The Happening tại Craig Thomas Gallery.

Các tác phẩm trong triển lãm sử dụng nét cọ mạnh, lớp sơn dày và những hình ảnh mang tính biểu tượng, trong đó có các yếu tố gợi liên tưởng đến nghệ thuật tôn giáo.

Những bức tranh như Joyful, Joyful 2 và Self-portrait cho thấy sự quan tâm của nghệ sĩ đối với hình tượng con người và những trạng thái cảm xúc phức tạp.

Đặc biệt, các nhân vật không nhất thiết được thể hiện trong trạng thái ổn định.

Hình thể có thể biến dạng, bề mặt mang những dấu vết mạnh và không gian được tổ chức theo phương pháp giàu tính biểu hiện.

Ở những tác phẩm ấy, hội họa không nhằm tạo nên một thế giới trật tự và dễ nhận diện.

Nó mở ra những trạng thái bất định, nơi nhiều yếu tố đối lập cùng tồn tại.

Người xem có thể cảm nhận niềm vui, sự đau đớn hoặc cảm giác bất an trong cùng một cấu trúc hình ảnh.

Điều này cho thấy sự quan tâm của Phạm Thanh Toàn đối với những trải nghiệm phức tạp của con người, vượt khỏi các phân loại đơn giản về đẹp và xấu, thiện và ác, hạnh phúc và đau khổ.

​

Từ biểu hiện đến siêu thực – Một ngôn ngữ không bị giới hạn

Hội họa Phạm Thanh Toàn thường được mô tả bằng những khái niệm như biểu hiện, siêu thực và giàu tính biểu tượng.

Tuy nhiên, không nên đặt toàn bộ sáng tác của ông vào duy nhất một trường phái.

Ở phương diện biểu hiện, tranh nổi bật bởi những nét cọ mạnh, hình thể biến dạng và khả năng sử dụng màu sắc để truyền tải cảm xúc.

Ở phương diện siêu thực, các nhân vật và sự kiện có thể xuất hiện trong những không gian không tuân theo logic đời sống thông thường.

Trong khi đó, những biểu tượng tôn giáo, lịch sử và xã hội tạo nên các tầng nội dung có khả năng diễn giải khác nhau.

Ba phương diện này không tồn tại tách biệt.

Chúng được kết hợp để hình thành một thế giới hội họa có đặc điểm riêng.

Đáng chú ý, Phạm Thanh Toàn không nhất thiết bắt đầu từ một trường phái hay hệ thống lý thuyết có sẵn rồi tìm cách minh họa cho nó.

Ông thường xây dựng một ý tưởng, phát triển các hình tượng và lựa chọn phương pháp thể hiện phù hợp với nội dung cần diễn đạt.

Chính điều này khiến tác phẩm có thể thay đổi đáng kể về hình thức giữa các giai đoạn, nhưng vẫn giữ được tinh thần tự do và mối quan tâm đối với những vấn đề nhân sinh.

​

“Không gian khác” – Những thế giới tưởng tượng song song

Tháng 5 năm 2023, Phạm Thanh Toàn tổ chức triển lãm cá nhân Không gian khác tại một ngôi nhà cổ trên đường Tôn Thất Thiệp, Thành phố Hồ Chí Minh.

Triển lãm đánh dấu sự phát triển tiếp theo trong hành trình sáng tác, khi những bức tranh khổ lớn tiếp tục khai thác các chủ đề về tình yêu, tôn giáo, xã hội và những mâu thuẫn của con người.

Không gian trưng bày mang tính đặc biệt.

Ngôi nhà cổ gần 130 năm tuổi, với kiến trúc và ánh sáng riêng, trở thành bối cảnh để những tác phẩm hội họa tương tác với môi trường xung quanh.

Các bức tranh được đặt trong không gian có chiều sâu lịch sử, khiến người xem không chỉ tiếp cận hình ảnh mà còn cảm nhận mối quan hệ giữa hiện tại và quá khứ.

Trong nhiều sáng tác, các nhân vật thuộc những thế giới khác nhau cùng xuất hiện.

Những cặp đôi yêu nhau có thể không được thể hiện đầy đủ phần đầu, khiến tình yêu trở thành một trạng thái bản năng, vượt khỏi những tính toán lý trí.

Các hình tượng tôn giáo hiện diện bên cạnh nhân vật đời thường, trong khi những dấu hiệu của sự sống và cái chết được tổ chức trong quan hệ đối lập.

Điều đáng chú ý là Phạm Thanh Toàn không cố gắng xây dựng một hệ thống giải thích hoàn toàn khép kín.

Ông mong muốn người xem sử dụng trí tưởng tượng để hình thành những diễn giải riêng.

Không gian khác vì vậy không chỉ là tên gọi một triển lãm.

Nó còn thể hiện một quan niệm nghệ thuật: hội họa có thể kiến tạo những hiện thực thay thế, nơi con người được phép đặt lại những quy tắc, quan hệ và niềm tin vốn được xem là hiển nhiên.

​

Hội họa của quyền lực, tình yêu và sự tái sinh

Nhìn xuyên suốt các sáng tác của Phạm Thanh Toàn, có thể nhận diện những mối quan tâm xuất hiện nhiều lần.

Quyền lực là một trong số đó.

Những vị vua, biểu tượng vương quyền, hiệp sĩ và các cấu trúc xã hội được đưa vào tác phẩm như những thành phần có thể chất vấn.

Tình yêu cũng là một chủ đề quan trọng, nhưng không nhất thiết được diễn đạt theo hình thức lãng mạn quen thuộc.

Các nhân vật yêu nhau có thể mang hình thể bất toàn, xuất hiện trong những không gian không có quy luật rõ ràng.

Sự sống và cái chết tiếp tục giữ vai trò nổi bật.

Trong tranh, những dấu hiệu của mất mát không nhất thiết dẫn đến một kết thúc hoàn toàn.

Chúng có thể xuất hiện cùng những hình ảnh của sự tái sinh và hy vọng.

Những chủ đề ấy cho thấy Phạm Thanh Toàn quan tâm đến các mâu thuẫn căn bản của đời sống con người.

Ông không tìm cách đưa ra những lời giải thích đạo đức hoặc triết học có tính khẳng định tuyệt đối.

Thay vào đó, các mâu thuẫn được chuyển hóa thành quan hệ thị giác, khiến người xem có thể tiếp tục suy tưởng.

Ở đây, sự bất ổn của hình tượng trở thành một phẩm chất biểu đạt.

Một thế giới không hoàn toàn hài hòa có thể phản ánh những xung đột mà con người phải đối diện trong hiện thực.

​

Lao động nghệ thuật và tinh thần kỷ luật

Một phương diện đáng chú ý trong hành trình Phạm Thanh Toàn là sự khác biệt giữa hình ảnh nghệ thuật có vẻ ngẫu hứng và phương pháp làm việc được tổ chức chặt chẽ.

Trong các cuộc phỏng vấn, ông nhiều lần nhấn mạnh vai trò của kỷ luật lao động.

Ông duy trì giờ giấc làm việc tương đối ổn định, dành thời gian cho nghiên cứu và sáng tác như một công việc chuyên nghiệp.

Đặc biệt, ông không xem cảm hứng nhất thời là điều kiện duy nhất để bắt đầu tác phẩm.

Một bức tranh có thể được hình thành từ một ý tưởng, một câu chuyện hoặc vấn đề mà người nghệ sĩ muốn khám phá.

Trong quá trình sáng tác, cảm xúc có thể xuất hiện, thay đổi hoặc mất đi.

Nhưng việc hoàn thành tác phẩm còn phụ thuộc vào khả năng tổ chức bố cục, nghiên cứu hình thể và những quyết định kỹ thuật.

Điều này cho thấy một nghịch lý thú vị.

Những bức tranh có vẻ hoang dã và bùng nổ không nhất thiết được tạo nên bằng một quá trình thiếu kiểm soát.

Ngược lại, chúng có thể là kết quả của lao động bền bỉ, sự chuẩn bị và những lựa chọn có chủ đích.

Đối với Phạm Thanh Toàn, tính tự do của ngôn ngữ hội họa không loại trừ kỷ luật nghề nghiệp.

Chính sự kết hợp này giúp ông duy trì khả năng sáng tác với quy mô lớn và nhiều đề tài khác nhau.

​

Giữa những ký ức nông thôn và thế giới hiện đại

Dù hội họa Phạm Thanh Toàn thường sử dụng những hình tượng thần thoại, tôn giáo và lịch sử, ký ức về cuộc sống nông thôn vẫn giữ một vị trí quan trọng trong sự nghiệp.

Những trải nghiệm lao động thời thơ ấu, cuộc sống khó khăn và hành trình từ quê nhà đến thành phố đã hình thành mối quan tâm của ông đối với thân phận con người.

Trong những sáng tác và thực hành trưng bày gần đây, các vật dụng lao động như chiếc cuốc, sách vở và những đồ vật gắn với tuổi thơ có thể được đưa vào như dấu hiệu của ký ức.

Chúng không chỉ kể về hoàn cảnh cá nhân.

Các vật dụng ấy còn gợi mở những vấn đề rộng hơn: giáo dục, lao động, cơ hội phát triển và quan hệ giữa con người với điều kiện xã hội.

Ở đây, trí tưởng tượng không hoàn toàn tách rời hiện thực.

Những hình tượng tưởng như phi lý hoặc huyền thoại vẫn có thể bắt nguồn từ kinh nghiệm rất cụ thể của đời sống.

Chính sự gặp gỡ giữa hai thế giới ấy tạo nên chiều sâu trong sáng tác của Phạm Thanh Toàn.

Một bên là hiện thực của con người với những giới hạn vật chất, những bất công và khát vọng.

Bên kia là thế giới tưởng tượng nơi các nhân vật có thể vượt qua những giới hạn ấy, tái cấu trúc cuộc sống theo những quy luật khác.

​

Sơn mài và những khả năng phát triển mới

Mặc dù Phạm Thanh Toàn nổi bật với tranh sơn dầu khổ lớn, nền tảng sơn mài vẫn là một phương diện quan trọng để nghiên cứu toàn bộ sự nghiệp.

Ở sơn dầu, ông có khả năng trực tiếp xử lý màu sắc và hình thể, tạo nên những bề mặt dày, giàu chuyển động.

Trong khi đó, sơn mài đòi hỏi quá trình tích lũy vật liệu qua nhiều công đoạn, với những đặc tính riêng về chiều sâu và ánh sáng.

Sự khác biệt này đặt ra những khả năng sáng tạo đáng chú ý.

Những hình tượng siêu thực và biểu hiện vốn được phát triển trên toan có thể được chuyển hóa sang sơn mài bằng một phương pháp kỹ thuật khác.

Khi đó, sự dữ dội của đường nét cần được tổ chức lại trong mối quan hệ với các lớp sơn, vàng bạc và đặc điểm của bề mặt.

Điều quan trọng không chỉ là sử dụng sơn mài để tái hiện một hình ảnh đã có.

Giá trị nghệ thuật nằm ở khả năng điều chỉnh ngôn ngữ tạo hình sao cho chất liệu trực tiếp tham gia vào nội dung tác phẩm.

Ở Phạm Thanh Toàn, sự song hành giữa sơn mài và sơn dầu cho thấy một nền tảng sáng tạo có khả năng mở rộng qua nhiều hướng, thay vì bị giới hạn bởi một phương pháp biểu đạt duy nhất.

​

Hành trình quốc tế và những cuộc đối thoại văn hóa

Ngay từ thời kỳ còn là sinh viên, Phạm Thanh Toàn đã tham gia các hoạt động giao lưu mỹ thuật quốc tế.

Ông có tác phẩm được giới thiệu tại Hàn Quốc trong chương trình nghệ thuật dành cho nghệ sĩ trẻ.

Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục tham gia các triển lãm trong nước và mở rộng hoạt động thông qua các gallery có mạng lưới sưu tập quốc tế.

Theo những cuộc phỏng vấn, tác phẩm của ông đã được các nhà sưu tập tại Hoa Kỳ, Đức, Hàn Quốc, Indonesia, Singapore và nhiều quốc gia khác lựa chọn.

Điều đáng chú ý là sự hiện diện quốc tế không khiến Phạm Thanh Toàn hướng đến những hình tượng dễ tiếp nhận hoặc mang tính trang trí đơn thuần.

Ông vẫn duy trì các chủ đề có khả năng gây tranh luận, những bố cục phức tạp và hệ thống biểu tượng cá nhân.

Trong bối cảnh mỹ thuật đương đại quốc tế, những thực hành này có khả năng tham gia vào các cuộc đối thoại về quyền lực, tôn giáo, lịch sử và tính tự do của nghệ thuật.

Tuy nhiên, khi nghiên cứu vị trí của nghệ sĩ, cần phân biệt giữa hoạt động triển lãm, lịch sử sưu tập và mức độ ghi nhận học thuật.

Một tác phẩm có mặt trong bộ sưu tập tư nhân quốc tế là thông tin đáng chú ý, nhưng không tự động đồng nghĩa với việc tác phẩm đã được các thiết chế bảo tàng hoặc giới nghiên cứu quốc tế đánh giá toàn diện.

Giá trị nghệ thuật vẫn cần được xem xét thông qua chính tác phẩm và quá trình sáng tạo lâu dài.

​

Giá trị nghệ thuật và góc nhìn sưu tập

Đối với hoạt động nghiên cứu và sưu tập mỹ thuật Việt Nam đương đại, tác phẩm Phạm Thanh Toàn có nhiều phương diện đáng chú ý.

Trước hết là tính độc lập của ngôn ngữ hình tượng.

Những nhân vật siêu thực, biểu tượng quyền lực, hình ảnh tôn giáo và cấu trúc không gian phức tạp tạo nên một thế giới hội họa có cá tính mạnh.

Thứ hai là sự phát triển giữa các chất liệu.

Sơn mài và sơn dầu thể hiện những phương pháp kỹ thuật khác nhau, giúp nhận diện các hướng nghiên cứu của nghệ sĩ trong từng giai đoạn.

Thứ ba là quy mô tác phẩm.

Nhiều sáng tác được thực hiện trên toan khổ lớn hoặc ghép từ nhiều tấm, khiến bố cục và trải nghiệm trưng bày trở thành những yếu tố quan trọng.

Thứ tư là tính biểu tượng và vị trí của tác phẩm trong sự nghiệp.

Những tác phẩm thuộc loạt King có ý nghĩa đối với việc nghiên cứu giai đoạn xác lập ngôn ngữ biểu hiện.

Các sáng tác thuộc The Happening và Không gian khác cho thấy sự mở rộng nội dung và phương pháp tổ chức hình ảnh.

Đối với hoạt động sưu tập, mỗi tác phẩm cần được xem xét thông qua chất lượng tạo hình, niên đại, chất liệu, kích thước, chữ ký, nguồn gốc sở hữu và lịch sử triển lãm.

Đặc biệt, những tác phẩm có hình tượng dày đặc và kích thước lớn đòi hỏi điều kiện trưng bày phù hợp, cho phép người xem quan sát từ khoảng cách đủ rộng.

Đối với tranh sơn dầu có các lớp màu dày, tình trạng bề mặt, độ bám dính và những dấu hiệu nứt hoặc biến đổi chất liệu cần được kiểm tra cẩn thận.

Với tranh sơn mài, cấu trúc vóc, các lớp sơn và điều kiện bảo quản lại đặt ra những yêu cầu riêng.

Đối với tác phẩm nhiều tấm, cần lưu giữ thông tin về thứ tự ghép, kết cấu liên kết và phương pháp lắp đặt nguyên bản.

Một bức tranh có kích thước lớn hoặc hình ảnh gây ấn tượng mạnh không mặc nhiên có giá trị sưu tập cao hơn.

Điều quan trọng vẫn là khả năng kiểm soát bố cục, chiều sâu tư tưởng, chất lượng vật liệu và vị trí của tác phẩm trong toàn bộ hành trình sáng tạo của nghệ sĩ.

​

Khi hội họa trở thành quyền tự do tưởng tượng

Nhìn lại hành trình Phạm Thanh Toàn, điều tạo nên sức hấp dẫn không chỉ là những bức tranh khổ lớn hay các hình tượng có vẻ dữ dội.

Quan trọng hơn là tinh thần không ngừng đặt câu hỏi về những giới hạn của thế giới mà con người đang sống.

Trong tranh ông, quyền lực có thể bị đặt lại vấn đề.

Các nhân vật lịch sử không nhất thiết tồn tại trong hoàn cảnh quen thuộc.

Những biểu tượng tôn giáo, thần thoại và đời thường có thể cùng xuất hiện, tạo nên các câu chuyện mới.

Sự sống và cái chết không còn là những trạng thái hoàn toàn tách biệt. Tình yêu có thể vượt khỏi lý trí. Những hình tượng tưởng như đối lập có thể gặp nhau trong một không gian không chịu sự ràng buộc của hiện thực.

Ở đó, trí tưởng tượng không chỉ nhằm tạo ra những hình ảnh kỳ lạ.

Nó trở thành phương tiện để người nghệ sĩ suy tưởng về bản chất của đời sống.

Từ những trải nghiệm tuổi thơ khó khăn đến quá trình lao động nghệ thuật có kỷ luật, Phạm Thanh Toàn đã phát triển một thế giới hội họa vừa mang dấu ấn cá nhân vừa quan tâm đến những vấn đề rộng lớn của xã hội.

Ông không nhất thiết tìm kiếm sự đồng thuận của mọi người xem.

Ngược lại, tác phẩm có thể tạo nên nhiều phản ứng và những cách diễn giải khác nhau.

Chính sự cởi mở ấy là một phần giá trị của nghệ thuật đương đại.

Đối với Luala Gallery, Phạm Thanh Toàn là một gương mặt đáng chú ý của thế hệ nghệ sĩ Việt Nam sinh sau năm 1990, với khả năng kết hợp nền tảng sơn mài truyền thống, ngôn ngữ sơn dầu biểu hiện và những hình tượng mang tính siêu thực. Từ các sáng tác về quyền lực đến những thế giới tưởng tượng giàu tính triết học, nghệ thuật của ông cho thấy một tinh thần sáng tạo độc lập, nơi bản năng, tư duy và lao động nghệ thuật cùng tham gia kiến tạo những khả năng biểu đạt mới cho hội họa Việt Nam đương đại.

​

LUALA GALLERY
Vietnamese Modern & Contemporary Art